| پيچ خوردگي مچ پا |
Ankle sprain |
پيچ خوردگي مچ پا يكي از شايعترين انواع صدمات ورزشي بوده و تا 85% از صدمات مچ پا را شامل ميشود و در 6/1 موارد علت استراحت ورزشكار در طي فصل بوده و لذا جلوگيري از ايجاد و درمان ان ميتواند باعث بهبود فعاليت ورزشكار در طي فصل گردد. هر مفصل براي ايجاد ثبات داراي دو جزء استاتيك و ديناميك ميباشد كه رباطها جز استاتيك و عضلات جزء ديناميك ايجاد ثبات در مفصل ميباشند. شايعترين فرم Ankle sprain بصورت پيچ خوردگي به سمت داخل Inversion مي باشد (شكل1) (85%) كه در هنگام آسيب چرخش مچ به سمت داخل اتفاق ميافتد و رباطهاي قسمت خارجي مچ يا دچار آسيب ميشوند كه به حسب شدت ضايعه تقسيم بندي آن به صورت زير ميباشد:
| آسيب به صورت ميكروسكوپي وجود دارد |
I- Micro injury |
| پارگي در بعضي فيبرهاي رباط وجود دارد |
II- Partial tear
|
| بصورت كامل ميباشد |
III- Complete tear
|
رباطهاي قسمت خارجي پا شامل سه رباط زير مي باشد: (شكل 2)
1- Anterior talo fibular ligament (ATFL)
2- Lateral tab calcaneal ligament (LTCL)
3- Posterior talo fibular ligament (PTFL)
كه حساسترين و مهمترين رباط Anterior talo fibular ligament ميباشد. (شكل2) بلافاصله پس از آسيب با لمس دقيق محل درد ميتوان محل آسيب را مشخص نمود و برحسب تعداد رباطهاي درگير تقسيم بندي ديگري نيز وجود دارد:درگيري فقط در ATFL : Grade I
Grade II: ATFL+LTCL
Grade III: ATFL+LTCL+PTFL
كه اين تقسيم بندي ها براي تعيين نوع درمان و پيش بيني زمان برگشت به فعاليت ورزشي كه از هفته 8-1 متغير ميباشد اهميت دارد. پس از انجام معاينه و در مورد لزوم، انجام راديوگرافي اگر شكستگي در استخوانهاي مچ وجود نداشته باشد در مرحله حاد (سه روز اول) از پروتكل RICE استفاده مي نمائيم.
RICE:
- Rets عدم وزن گذاري
- ICE يخ به مدت 20 دقيقه هر 2 ساعت
- Focal compression device (شكل3)
- Elevation بالا نگه داشتن عضو - استفاده از داروهاي ضد التهابي سپس در مرحله تحت حاد ( روز14-3) وزن گذاري در حد تحمل انجام ميگيرد كه ورزشكار ميتواند در استخر راه برود (شكل 4) در اين مرحله استفاده از كمپرس گرم 4 دقيقه و سپس سرد به مدت 1 دقيقه شروع ميگردد. مرحله انتهائي مرحله بازتواني Rehabilitation ميباشد كه تا هفته 5 ادامه مييابد و شامل تقويت و كشش عضلات اطراف مچ پا و تقويت حس عمقي ميباشد و (شكل5) بتدريج افزايش مييابد تا ورزشكار آماده بازگشت به ميادين ورزشي گردد. (شكل5)لازم به ذكر ميباشد كه تا 6 ماه پس از ضايعه پيشگيري از پيچ خوردگي مجدد توسط Ankle support, taping و كفش مناسب ضرورت دارد. در مواردي آسيب بصورت پارگي كامل هر سه رباط قسمت خارجي مچ پا و يا شكستگي استخواني باشد انجام عمل جراحي ضرورت پيدا ميكند.
|